Po co zmieniać baśnie? Warsztat o retellingach

Warsztat jest przeznaczony dla uczniów klas 4–6 szkoły podstawowej i dotyczy retellingu, czyli opowiadania znanych historii na nowo. Uczestnicy dowiedzą się, że nie każda zmiana w baśni jest od razu retellingiem. Sama zmiana wyglądu bohatera, stroju, miejsca akcji albo rekwizytów może być tylko powierzchowną przeróbką. Retelling pojawia się wtedy, gdy nowa wersja zmienia coś ważnego: punkt widzenia, problem, wartości, obraz bohatera albo zakończenie. Dzięki temu znana historia zaczyna mówić coś nowego.

Celem warsztatu jest pokazanie, że baśnie można czytać uważnie i twórczo. Uczniowie będą zastanawiać się nie tylko nad tym, co zostało zmienione, ale przede wszystkim po co dokonano zmiany. Czy nowa wersja daje głos postaci, której wcześniej nikt nie słuchał? Czy inaczej pokazuje dobro i zło? Czy zmienia sposób myślenia o odwadze, samodzielności, wyglądzie, rodzinie, wolności albo sprawiedliwości?

Na początku prowadzący wyjaśnią, czym jest retelling i czym różni się od zwykłej przeróbki znanej opowieści. Uczestnicy wspólnie ocenią krótkie przykłady i zdecydują, które z nich są tylko zmianą dekoracji, a które naprawdę zmieniają sens historii. Następnie uczniowie zostaną podzieleni na grupy. Każda grupa wylosuje znaną baśń oraz kartę ważnej zmiany, na przykład: opowiedzenie historii z punktu widzenia pomijanej postaci, zmiana zakończenia, oddanie głosu bohaterowi uznawanemu za złego albo zastąpienie dawnej wartości nową.

Zadaniem grup będzie przygotowanie projektu własnego retellingu. Uczniowie wymyślą tytuł, głównego bohatera, najważniejszą zmianę, nowe przesłanie oraz krótką scenę lub zapowiedź swojej wersji. Na zakończenie każda grupa przedstawi swój pomysł i wyjaśni, dlaczego jej zmiana jest ważna dla sensu opowieści.

Uczestnicy nauczą się odróżniać zmianę powierzchowną od zmiany znaczącej, poznają pojęcie retellingu i rozwiną umiejętność interpretowania znanych historii. Warsztat będzie także ćwiczeniem wyobraźni, pracy zespołowej, argumentowania i świadomego tworzenia opowieści.

Do udziału nie jest potrzebne wcześniejsze przygotowanie. Wystarczy znajomość podstawowych baśni oraz gotowość do rozmowy, wymyślania i pracy w grupie. Wszystkie materiały zapewniają prowadzący.