Jedną z substancji czynnych zawartych w herbacie (Camellia sinesis L.) jest teina. Pod względem chemicznym, jest to związek o takiej samej budowie cząsteczki jak obecna w kawie czy napojach energetycznych kofeina. Zażywana w niewielkich dawkach (od 100 do 400 mg na dobę w zależności o wieku, ogólnego stanu zdrowia, masy ciała oraz innych parametrów), jest ona substancją pobudzającą, usuwa senność, podnosi ciśnienie krwi,przyczynia się do poprawienia pracy mózgu oraz serca a także moderuje proces diurezy. Przyjmowana w nadmiarze lub zbyt często (czas półtrwania kofeiny w organizmie to w zależności od parametrów osobniczych od 7 do 12 godzin) może powodować, problemy z zasypianiem, kołatanie serca czy też podrażniać żołądek. Dlatego warto wiedzieć ile tak naprawdę jej spożywamy. Ponieważ teina/kofeina jest tylko jednym z całej gamy związków chemicznych zawartych w spożywanych codziennie napojach, aby poprawnie wyznaczyć jej ilość, należy oddzielić ją od pozostałych składników obecnych w kawie, herbacie czy innych spożywanych napojach. Jednym ze sposobów wydzielenia czystej kofeiny ze skomplikowanych mieszanin jest chromatografia.

Chromatografia jest to metoda rozdzielania składników mieszaniny wykorzystująca różnicę w powinowactwie składników rozdzielanej mieszaniny do pozostałych składników układu chromatograficznego, czyli fazy stacjonarnej (powierzchniowej) i fazy ruchomej (objętościowej). Przez ponad 100 lat rozwoju (za oficjalną datę odkrycia chromatografii przyjmuje się rok 1903). Powstało wiele różnych technik chromatograficznych wykorzystujących opisany powyżej mechanizm rozdzielania. W obecnym czasie, w przypadku chromatografii cieczowej (czyli takiej gdzie fazą ruchomą jest ciecz) najczęściej stosowanymi technikami chromatograficznymi jest wysokosprawna chromatografia cieczowa (ang High Performance Liquid Chromatography) i chromatografia cienkowarstwowa (ang. Thin-Layer Chromatography). Można powiedzieć, że techniki te różnią się od siebie wszystkim – od metody przygotowania próbki, po sposób detekcji i obróbki otrzymanych wyników. Łączy je natomiast cel – czyli wykonanie rzetelnej analizy ilościowej i jakościowej badanej próbki.

W trakcie naszych warsztatów, uczniowie będą mieli szanse prześledzić, etapy analizy zawartości kofeiny/teiny we własnoręcznie wykonanej infuzji obydwoma powyżej opisanymi technikami, a niektóre czynności będą mogli nawet wykonać osobiście. Oprócz tego w programie przewidziana jest także krótka prezentacja wyjaśniająca podstawy działania chromatografii. Serdecznie zapraszamy do naszych laboratoriów.