Herpeswirusy są szeroko rozpowszechnioną grupą wirusów infekujących wiele gatunków zwierząt a także człowieka. Według najnowszej klasyfikacji wirusów przedstawionej przez International Committee on Taxonomy of Viruses (ICTV), rząd Herpesvirales obejmuje w ponad 100 gatunków wirusów należących do rodzin Alloherpesviridae, Malacoherpesviridae i Orthoherpesviridae. Wirusy patogenne dla człowieka znajdują się wyłącznie w rodzinie Orthoherpesviridae. Jedną z podstawowych właściwości herpeswirusów jest zdolność do wywoływania zakażeń latentnych. Co charakterystyczne dla tych wirusów, stan latenecji po pierwotnym zakażeniu trwa przez całe życie żywiciela, zazwyczaj bez jakichkolwiek następstw. Dla przykładu, rezerwuarem wirusa HHV-1 (ludzki herpeswirus typu 1, dawniej wirus opryszczki pospolitej) są wyłącznie ludzie, do pierwotnego zakażenia dochodzi najczęściej w dzieciństwie. Wirus przenosi się głównie przez kontakt bezpośredni, przez przedmioty zanieczyszczone wydzielinami osoby zakażonej, a także z kobiety ciężarnej na płód lub w czasie porodu. Wrota zakażenia pierwotnego to najczęściej błona śluzowa jamy ustnej lub narządów płciowych. Pierwotna infekcja u dzieci zazwyczaj rozpoczyna się od zmian skórnych na ustach i wargach, następnie przechodzi w zapalenie jamy ustnej i dziąseł (gingivostomatitis), u dorosłych może wywołać zapalenie gardła i migdałków podniebiennych. Charakterystycznym objawem zakażenia jest osutka pęcherzykowa, często poprzedzona miejscowymi objawami zwiastunowymi. HHV-1 przemieszcza drogą transportu aksonalnego do zwoju korzenia tylnego nerwu trójdzielnego lub zwojów korzeni tylnych nerwów lędźwiowo-krzyżowych. Reaktywacja prowadzi do wędrówki wirusa drogą aksonalną na obwód – najczęściej do miejsca pierwotnej infekcji, wywołując wysypkę pęcherzykową, głównie opryszczkę wargowę. Wirus HHV-1 może również zakażać opony mózgowo-rdzeniowe i mózg, jest również szczególnie niebezpieczny u osób z obniżoną odpornością, u których może spowodować zapalenie płuc i bardzo ciężkie w przebiegu zakażenia uogólnione.

W ramach wykładu przedstawiona charakterystyka ludzkich herpeswirusów, z uwzględnieniem ich chorobotwórczości oraz możliwości profilaktyki i leczenia.