Kod życia w akcji: rybosom – nanorobot, który zamienia geny w białka



Kiedy?

wtorek, 22 wrzesień 2026 13:00 - 14:30 Polski i angielski

Wstęp wolny – nie potrzebujesz rezerwacji.

Opis projektu

Kod życia w akcji: rybosom – nanorobot, który zamienia geny w białka. Opowieść o tym, jak najmniejsze maszyny życia decydują o zdrowiu, chorobie i ewolucji.

Jak komórka potrafi odczytać informację zapisaną w DNA i zamienić ją w działające białka? Skąd wie, co ma zbudować, kiedy to zrobić i jak uniknąć błędów? W centrum tej niezwykłej historii znajduje się rybosom – jedna z najważniejszych molekularnych maszyn życia. To właśnie on odczytuje instrukcje genetyczne i buduje białka, bez których nie mogłyby istnieć komórki, organizmy ani my sami.

Celem wykładu jest pokazanie, że biologia molekularna nie jest odległą, abstrakcyjną dziedziną, lecz fascynującą opowieścią o życiu widzianym z perspektywy pojedynczych cząsteczek i atomów. Uczestnicy poznają rybosom jako „nanorobota” pracującego z niezwykłą precyzją, a także dowiedzą się, dlaczego jego działanie ma ogromne znaczenie dla zdrowia, chorób, ewolucji oraz rozwoju nowoczesnych leków, w tym antybiotyków.

W trakcie wykładu prześledzimy drogę informacji genetycznej: od DNA, przez RNA, aż do białka. Zobaczymy, jak komórka tłumaczy „język genów” na „język białek”, jak działa rybosom i dlaczego jest jednym z najważniejszych celów dla antybiotyków. Uczestnicy dowiedzą się również, w jaki sposób leki mogą zatrzymać bakteryjne fabryki białek, nie niszcząc jednocześnie komórek człowieka, a tym samym leczyć infekcje bakteryjne. Wykład będzie prowadzony w formie dynamicznej opowieści z przykładami, ilustracjami i pytaniami angażującymi publiczność.

Udział w wydarzeniu pozwoli uczestnikom lepiej zrozumieć podstawowe procesy życia na poziomie molekularnym. Słuchacze dowiedzą się, czym naprawdę są geny, dlaczego białka są tak ważne, jak działają rybosomy oraz jak wiedza o tych procesach pomaga projektować nowoczesne terapie. Wykład rozwinie także umiejętność patrzenia na biologię jako naukę eksperymentalną, logiczną i twórczą, bliską medycynie, biotechnologii i technologiom przyszłości.

Do udziału nie jest wymagana specjalistyczna wiedza ani wcześniejsze przygotowanie. Wystarczy ciekawość świata i chęć zajrzenia do wnętrza komórki. Wykład jest przeznaczony dla uczniów szkół średnich, studentów oraz wszystkich osób zainteresowanych tym, jak działa życie w swojej najmniejszej, molekularnej skali.

Gdzie?

Wydział Biologii i Biotechnologii UMCS, Wydział Biologii i Biotechnologii UMCS, ul. Akademicka 19, 20-033 Lublin, Lublin

Wydział Biologii i Biotechnologii UMCS

Sala/pomieszczenie: 0131B