Temat projektu:
Dwa genomy, jeden człowiek – genetyczna podróż po przeszczepie szpiku

Wyobraź sobie, że po przeszczepieniu szpiku Twoja krew przestaje być w pełni „Twoja” – jej komórki noszą DNA innej osoby, dawcy, który podarował Ci szansę na życie. Brzmi jak science fiction? A jednak to codzienność współczesnej hematologii. Pacjent po przeszczepie staje się genetyczną chimerą: w jednym organizmie mogą współistnieć dwa różne genomy.

Projekt popularyzuje zagadnienia z zakresu genetyki medycznej, hematologii i diagnostyki laboratoryjnej, pokazując, jak badania DNA pomagają monitorować pacjentów po allogenicznym przeszczepieniu komórek krwiotwórczych. Uczestnicy dowiedzą się, czym jest chimeryzm poprzeszczepowy, dlaczego po przeszczepie układ krwiotwórczy pacjenta może zostać stopniowo „wymieniony” na układ dawcy oraz skąd lekarze wiedzą, czy przeszczep się przyjął i czy choroba nie wraca.

Podczas warsztatów uczestnicy poznają analizę markerów STR – tych samych, które kojarzą się z kryminałami i badaniami kryminalistycznymi. Przekonają się, że technologia pozwalająca identyfikować osoby na podstawie śladów genetycznych może również służyć do oceny skuteczności leczenia i monitorowania powrotu pacjenta do zdrowia.

W części praktycznej uczestnicy samodzielnie przeanalizują przykładowe profile genetyczne dawcy i biorcy, porównają je z wynikiem próbki pobranej po przeszczepie oraz obliczą, jaki procent komórek pochodzi od dawcy. Na tej podstawie spróbują ocenić, czy przeszczep przebiega prawidłowo, czy wynik może stanowić sygnał ostrzegawczy wymagający dalszej kontroli.

Udział w projekcie pozwoli zobaczyć, jak genetyka, medycyna i praca laboratorium łączą się z prawdziwymi historiami pacjentów. Warsztaty rozwiną umiejętność analizy prostych danych genetycznych, porównywania profili DNA i wyciągania podstawowych wniosków diagnostycznych. Projekt jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadpodstawowych oraz studentów i nie wymaga wcześniejszego specjalistycznego przygotowania. Wszystkie materiały zapewniają prowadzący.

Wydarzenie odbędzie się w dwóch turach, każda dla grupy maksymalnie 10 uczestników.