System metryczny to system miar, który jest systemem oficjalnym niemal na całym świecie – wyjątkami są Stany Zjednoczone, Liberia i Birma. Jest on to dla nas oczywisty i “normalny”, bo został wprowadzony w Polsce zaraz po odzyskaniu niepodległości – w 1919 roku. Tak naprawdę nie ma jednego systemu metrycznego. Jest to raczej rodzina systemów wywodzących się z systemu wprowadzonego we Francji w 1790 roku, a nazwanego od metra – podstawowej
jednostki długości. Obecnie używana wersja to Międzynarodowy Układ Jednostek Miar, czasami określany francuskim skrótem SI.
Ale czy możemy powiedzieć, że używamy tylko i wyłącznie systemu metrycznego – układ SI? Oczywiście nie. Używamy tradycyjnych jednostek innych niż jednostki SI, np. litrów zamiast decymetrów sześciennych, ton zamiast tysięcy kilogramów lub megagramów, kwintali zamiast setek kilogramów, hektarów zamiast dziesiątek tysięcy metrów kwadratowych. Niemniej jednak powyższe przypadki dotyczą tak naprawdę jedynie używania krótszych zwyczajowych nazw, a nie innego systemu miar. Kiedy więc naprawdę jesteśmy „poza” systemem metrycznym? W bardzo wielu przypadkach – mierzymy w calach przekątne ekranów, średnice opon i zaworów, szerokości dysków twardych, w węzłach prędkość statków oraz samolotów, w milach morskich odległości w transporcie morskim, w stopach długości kontenerów… Oznacza to, że używamy na co dzień jednostek – w uproszczeniu mówiąc – systemu brytyjskiego (który naprawdę ma dwa warianty: tzw. imperialny dla Wielkiej Brytanii i krajów dawnego Imperium Brytyjskiego oraz tzw. zwyczajowy amerykański dla Stanów Zjednoczonych.
Ale jednostki „brytyjskie” nie są jedynymi “prawdziwymi” jednostkami niemetrycznymi (spoza układu SI), których używamy. Gdzie możemy je napotkać? W bardzo wielu miejscach: od naszych stóp po kosmos – od niemetrycznych rozmiarów butów po lata świetlne.
Zapraszamy do świata jednostek spoza systemu metrycznego.